VSSM extends interest free loans to 35 families….

Mittal Patel handed over the cheque to Shankarbhai Bajaniya

 Shankarbhai Bajaniya got up on the place he was seated when his name was announced, the gentleman seating next to him also got up and led Shankarbhai to the place we were standing. I handed him a cheque of Rs. 10,000 and inquired about his health, “Aren’t you feeling well?”

“I am alright!”

“So, why did you require assistance in walking!”

Various nomadic communities attended 'Swawlamban
Program' by VSSM at Radhanpur village

“Ben, that is because I am Surdas (visually impaired)!”

“Oh, so what do you plan to do with this interest free loan?”

“I plan to stock my grocery store with this money!”

The people present at the program broke into a spontaneous applause on hearing Shankarbhai. Shankarbhai hails from Mandvi village of Radhanpur. VSSM provided interest free loans worth Rs. 5 lac to 35 economically weak individuals like Shankarbhai.

Our eyes moisten up with joy when such individuals tell us, “we will do well in our business and make you proud.

May you all do very well and of course save lots of money so the next time you are not required to borrow money from anyone…. Our nudge that all these individuals accepted!!

શંકરભાઈ બજાણિયા નામ બોલાયુને એક ભાઈ ઊભા થયા. તેમની બાજુ બેઠેલા એક ભાઈ પણ તેમની સાથે જ ઊભા થયા. ને તેમનો હાથ પકડી જાળવીને અમે ઊભા હતા ત્યાં લઈ આવ્યા. મે તેમને દસ હજારનો ચેક આપ્યો ને પુછ્યું, ‘તબીયત ઠીક નથી?’

‘ના બેન બરાબર છે.’

‘તો તમને ‘ટેકાની કેમ જરૃર પડી?’

‘હું સુરદાસ છુ બેન..’

ઓહ... તો તમે વગર વ્યાજના આ દસ હજાર લઈને શું કરવાના... ‘ માર કરિયોણાની નેની દુકાન હ ઈમાં વધુ સોમોન ભરાઈસ.’

રાધનપુર પાસેના માંડવીગામના શંકરભાઈની વાત સાંભળીને કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત બધાએ તાળીઓ પાડી. આર્થિક રીતે પછાત શંકરભાઈ જેવા 35 પરિવારોને આજે સાડા પાંચ લાખ રૃપિયાની વગર વ્યાજની લોન આપવામાં આવી.

‘અમે સરસ ધંધો કરીશું ને તમારુ નામ ઊજાળશું’ એવું જ્યારે #વિચરતીજાતિના પરિવારોએ કહ્યું ત્યારે રાજી થવાયું... ખુબ તરક્કી કરો ને હા બચત કરજો એય સારી એવી તોજ બીજી વાર લોન આપીશું તેવી મીઠી ધમકી પણ આપી ને બધાએ એ માન્ય પણ રાખી...

#BusinessforNomadicCommunities, #collector, #enterpreneur, #Government, #interestfreeloanforNomads, #MittalPatel, #NomadicTribes, #nomadsofindia, #police, #Poor, #Salat, #support, #Radhanpur, #VSSM, #મિત્તલપટેલ #બજાણિયા #Bajania

Women from nomadic communities taking baby steps towards banking…..

Nomadic women completing their own
banking transactions

With the mission to free the nomadic communities from the debt bondage of private money lenders and enable them to launch their own small ventures VSSM launched the ‘Swavlamaban’ program in 2014. VSSM has been providing interest free loans to the individuals of nomadic communities while it has also linked families to the Kalupur Commercial Bank which has committed to provide loans to these families at a very nominal rate of interest. The communities living in and around Ahmedabad have been linked with the bank. Our team members Madhuben and Ilaben are dedicated to the cause to improve the financial conditions of these communities. 

Recently, 8  women from the Marwari Devipujak families availed loans of Rs. 20,000 each from the bank  to start their business of selling imitation jewellery,  cosmetics and brocade lace….Not only are they facilitated to start their ventures and give them a sustainable livelihood option but our team members also tries to inculcate the habit of saving and teach them financial management. These are some small steps we take towards eradicating poverty and brining financial independence in these families. Teaching them to complete their own banking transactions is one to lessons they are taught…..

બેંકમાંથી લોન લઈને બેન્કિંગ શીખી રહેલી વિચરતી જાતિની બહેનો

પોતાનો સ્વતંત્ર વ્યવસાય કરવા ઇચ્છતા વ્યક્તિઓને vssm વગર વ્યાજની લોન આપે છે જયારે કાલુપુર બેંક પણ ખુબ ઓછા વ્યાજદરે આ પરિવારોને લોન આપે છે. અમદાવાદમાં રહેતા અને પોતાનો વ્યવસાય કરવા ઇચ્છતા વિચરતા પરિવારોને અમે કાલુપુર બેંક સાથે જોડીને એમને લોન અપાવવાનું કરીએ છીએ. કાર્યકર મધુબહેન અને ઇલાબહેન આ કામમાં ખુબ સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. 

તાજેતરમાં જ એમણે ૮ મારવાડી દેવીપૂજક બહેનોને કટલરીનો સામાન તથા લેસ પટ્ટી વેચવા માટે રૂ.૨૦,૦૦૦ ની પ્રત્યેક બહેનને બેંકમાંથી લોન અપાવી જે ફોટોમાં જોઈ શકાય છે. આ પરિવારો લોન લઈને સરસ વ્યવસાય કરે એની સાથે સાથે તેઓ નાની નાની બચત કરતાં થાય તે જોવાનું પણ કાર્યકર દ્વારા થાય છે. આમ તો ગરીબીનું નિવારણ આર્થિક સદ્ધરતા જ છે અને એ દિશામાં આ પરિવારોને લઇ જવાની અમારી ખેવના છે. સાથે સાથે તેઓ બેંકના વ્યવહાર સમજે એ પણ ખુબ અગત્યનું છે. 

Thankyou VSSM for standing besides us……..

Sitaben selling her plasticware…..

6 Vadee families practicing their traditional occupation of basketry reside in the village of Uun. The occupation isn’t rewarding enough to help  sustain themselves. One of the members Sitaben widowed long back. Her elder son stayed along with his family while her younger son still studies in 5th grade. With the elder son walking out on his mother the responsibly of running the household was solely Sitaben’s. She went in search of work every morning but finding work as manual labour wasn’t necessary. The income of a daily wage earning manual labourers isn’t enough to sustain self and children. Sitaben found it extremely difficult to make ends meet. Under such circumstances VSSM offered a Rs. 20,000 interest free loan to her. The loan has helped Sitaben start her business of selling household plasticware. She has procured the material at wholesale rate and travels  from village to village to sell them. 

Sitaben travels 29 kms. to pay her monthly instalment,  such is her dedication that  whenever  coms to VSSM’s Naranbhai’s home to deposit her instalment she brings along her plasticware so that it can be sold in the society where Naranbhai lives. Sitaben manages to earn Rs. 300 to 400 daily…..

VSSMનું ભલું થાજો જે અમારી વ્હારે ઉભી છે...

ઊંણ ગામમાં ૬ વાદી પરિવારો રહે છે. આ પરિવારોનો વંશ પરંપરાત વ્યવસાય વાસમાંથી ટોપલા બનાવવાનો પરંતુ હવે આ વ્યવસાયમાં તેમનું ગુજરાન ચાલતું નથી. વસાહતમાં જ રહેતા સીતાબેન દેવાભાઈ વાદી આમ પણ વિધવા હતા અને તેમાં તેમનો મોટો દીકરો લગ્ન બાદ પરિવારથી અલગ થઇ ગયો. નાનો દીકરો હજુ ધોરણ ૫માં અભ્યાસ કરે તેથી ઘરના ગુજરાનની સમગ્ર જવાબદારી હાલ સીતાબેન પર છે. સીતાબેન આસપાસના વિસ્તારમાં છુટક મજૂરી કરીને પોતાનું અને નાના દીકરાનું માંડમાંડ ગુજરાન ચલાવે છે પણ પાંચેય આંગળીઓ સરખી ન હોય તેમ રોજ તેમને ચોક્કસ મજૂરી મળે તેવું નથી હોતું. આવી અવઢવ વચ્ચે તેમણે VSSM પાસેથી રૂ. ૨૦,૦૦૦/-ની વગર વ્યાજની લોન લીધી અને પ્લાસ્ટીકની સાધન સામગ્રી જથ્થાબંધ ભાવે ખરીદી લાવી તેની છૂટકમાં ફેરી કરવાનું શરૂ કર્યું.

એટલું જ નહિ પોતાના ગામથી ૨૯ કિમી દૂર દિયોદર લોનના હપ્તાની રકમ VSSM કાર્યકર નારણભાઈ રાવળને આપવા તેમની સોસાયટીમાં આવે ત્યારે તેઓ સાથે સાથે સોસાયટીની બહેનોને પોતાનો માલ પણ વેચતા જાય.. તેમની આવી વ્યવહારિક બુદ્ધિ અને નિષ્ઠાને જેટલી સલામ આપીએ એટલી ઓછી છે. હાલ તેઓ આ નવા વ્યવસાયમાંથી દૈનિક રૂ. ૩૦૦/- થી રૂ. ૪૦૦/-ની આવક મેળવે છે.

ફોટામાં સીતાબેન પ્લાસ્ટીકના ટબ વેચતા જોઈ શકાય છે... 

A formal gathering of beneficiaries of VSSM livelihood program for Nomadic Tribes

A  discussion forum between VSSM and the interest free

loan receivers (Nomadic and Denotified tribes) on better 

planning and management of their funds and earnings...

A  discussion forum between VSSM and the interest free loan receivers (Nomadic and Denotified tribes) on better planning and management of their funds and earnings...

For centuries the nomadic communities have lived and earned on their own terms. The traditional occupations they practiced allowed them to be their own boss,  but the collapse of these occupations have robbed them of their pride. The nomads of today neither have alternate skills or education or funds to venture into other occupations. If one has to work towards the rehabilitation the occupations of these communities, it is crucial to mentor and guide them towards adapting alternate livelihoods.

Our puzzle to find a solution to the chronic issue of rebuilding the  livelihoods of the nomads, one important suggestion we received from the nomadic communities was to lend them small funds that enable them to begin their own ventures. The request in a  sense reaffirmed the fact that these communities prefer to be their own boss instead of working for others or as labourers. VSSM pondered over the proposal and agreed to do so. We approached our well wishers who readily  accepted our request for funds. As the funds kept pouring in the outreach  kept increasing as well   In the past one and half years we have extended interest free loans amounting to Rs. 67 lakhs to 416  individuals from various nomadic communities. The support has proven to be life changing for the benefiting families, it has kindled their age old passion for doing their independent business. And 'once you love the job you do the passion and hard work you pour in is of a different nature.’ All these individuals are making tremendous efforts to make their businesses successful.

Media coverage about VSSM livelihood program (interest free loan)

The hard work has managed to improve their earning capabilities but these communities aren’t good at managing their earnings. Our ultimate goal is to free them from debt bondage and to achieve this we need to make them better managers of their earnings, install the habit of regular saving. VSSM conducts regular meetings with the intention to educate on this concerns. On 22nd December 2015 a similar meeting was organised in Tharad with the financial assistance of Action Aid. Inder Modi, an IIM graduate and businessman, Mardaviben Patel, who resides in the US and is a businesswoman, Sushilaben, Nagin and Siyon from Action Aid and Ishwarbhai, Naran, Mahesh and Paresh from VSSM and around 150 individuals who had taken interest free loan from VSSM participated in the meeting.

The beneficiaries talked about their experiences and the scope of their enterprise. VSSM is determined to extend interest free loans to as many deserving individuals as possible. We are thankful for the whole hearted support of our donors to enable this dream come true…..

In the picture- meeting in progress

સદીઓથી પોતાના પરંપરાગત વ્યવસાયના આધારે નભતા વિચરતા પરિવારોના વ્યવસાય હવે પડી ભાંગ્યા છે. નવા વ્યવસાય માટે આર્થિક સગવડ નથી. શિક્ષણ તો છે જ નહિ. વળી કોઈના ત્યાં મજૂરી કરવાનું પણ આ સમુદાયની ઘણી જાતિઓએ કર્યું નથી. પોતાના સ્વતંત્ર વ્યવસાય થકી જ આ પરિવારો જીવ્યા છે. ત્યારે એમનું પુન:વસન થવું અથવા એમને નવી દિશા ચીંધવાનું કરવું અત્યંત જરૂરી છે.

આ પરિવારોએ રોજગારીના ઉકેલ રૂપે સ્વતંત્ર વ્યવસાય કરવાનું જ વધારે પસંદ હોવાનું કહ્યું અને એ માટે લોનની માંગ કરી. vssm દ્વારા વગર વ્યાજની લોન આપવાનું નક્કી થયું. દાતાઓનો સહયોગ મળતો ગયો અને કામ આગળ વધતું ગયું. છેલા દોઢ વર્ષમાં આપણે ૪૧૬ લોકોને ૬૭ લાખ રૂપિયાની વગર વ્યાજની લોન આપી અને સૌ ખુબ સુંદર રીતે પોતાનો વ્યવસાય આગળ ધપાવી રહ્યાં છે.

આ પરિવારો લોન લઈને વ્યવસાય તો કરે છે પણ આયોજન અને બચત કરવાનું તેઓ કરતાં નથી. આમ વખતો વખત એમના વ્યવસાયને સમજી એમને ઈનપુટ આપવાનું કામ vssm દ્વારા બેઠકો કરીને કરવામાં આવે છે. તા.૨૨ ડીસેમ્બર ૨૦૧૫ના રોજ આવી એક શિબિર એક્શન એઇડ સંસ્થાના આર્થિક સહયોગથી થરાદમાં યોજાઈ ગઈ. જેમાં IIMમાંથી મેનેજમેન્ટ ભણેલા અને પોતાનો સ્વતંત્ર વ્યવસાય કરતા ઇન્દ્ર મોદી, USAમાં રહેતાં અને પોતાનો સ્વતંત્ર વ્યવસાય ધરાવતાં શ્રી માર્દવીબેન પટેલ, એક્શન એઇડ સંસ્થામાંથી સુશીલાબેન, નગીન અને સીયોન તથા vssmની બનાસકાંઠા જીલ્લાની ટીમ શારદાબેન, ઈશ્વરભાઈ, નારણ, મહેશ અને પરેશ સાથે વિચરતી જાતિના અને vssmમાંથી લોન લઈને સ્વતંત્ર વ્યવસાય કરનાર ૧૫૦ ઉપરાંત લોન ધારકો ઉપસ્થિત રહ્યાં હતા.

બેઠકમાં સૌએ પોત પોતાના અનુભવો. પોતાના વ્યવસાયમાં સ્કોપ વગેરે બાબતે વિગતે વાત કરી હતી. vssm નવા વ્યવસાય શોધી હજુ વધારે લોકોને પગભર કરી શકે એ માટે પ્રયત્નશીલ છે. ૪૧૬ લોકોને પગભર કરવામાં મદદરૂપ થનાર સૌ દાતાઓનો આ તબક્કે આભાર વ્યક્ત કરું છું.

લોન ધારકો સાથે થયેલી બેઠક ફોટોમાં જોઈ શકાય છે.

VSSM’s interest free loans helps the Gadaliya families increase the scope of their business...

VSSM’s interest free loans helps the Gadaliya families 
increase the scope of their business...

"Our needs are very less, so  we do not need more money!!"

One thing we very well understand is, when it comes to small income and large family, it becomes important for both the husband and wife to earn. The Nomadic communities have very large families and sustaining even the bare necessities of raising so many children requires both husband and wife to earn living. Both working becomes challenge because there isn’t anyone to take care of the children and the household, so the kind of work that can be done from home is always the preferred option. 

Punjiram Gadaliya , a resident of Ghanteshwar in Rajkot practiced his traditional occupation of crafting iron tools. It was an occupation that required the husband-wife pair to work, but Punjiram’s wife wasn’t skilled for this job. Thus Punjiram decided to change his occupation. Thye now sell mechanical tools and apparatus. They would purchase goods worth Rs. 1,000 to 1,500 and set out to sell in Rajkot an its neighbouring regions. With such less investment the returns aren’t much encouraging. It was something that took lot of their time and energy but returned nothing much. 

In the past few months VSSM has allotted interest free loans to any of Punjiram’s fellow community men. VSSM has also been instrumental in getting all the citizenry documents of community here. Punjiram knew about this initiative and requested us for a loan of Rs. 10,000, keeping the money required for travel aside he purchased a the mechanical tools and instruments and set out to sell them to as far as Maharashtra. Every 10-15 days they returned to Rajkot, deposits the earnings, buy new stock and set off. 

“We have very little needs, we don’t spend much, its  enough if we can mange to pay the instalments, feed our family save some money. We don’t need more than that!!” is Punjiram’s  idea on the amount of money he wants as for now he earns that much and is a happy and content man.

Difficult to imagine!! These are individuals who are minimalist to the core. Its hard to imagine in today’s world where we all just keep pushing ourselves to buy and own as much as possible!!

With just Rs. 10,000 we have allowed a family to accomplish and experience so much peace…..

સંસ્થાની લોન ભરાય, ઘર ખર્ચ નીકળી જાય અને નાની બચત પણ થાય છે..

રાજકોટના ઘંટેશ્વરમાં રહેતાં પુંજીરામ ગાડલિયા આમ તો પોતાનો બાપીકો વ્યવસાય લોખંડમાંથી વિવિધ ઓજરો બનાવવાનું કરતાં પણ પરિવાર મોટો થયો, જરૂરિયાત વધી એટલે પતિ-પત્ની બન્ને કામ કરે એ અંત્યંત જરૂરી હતું. પણ પુંજીરામના પત્નીને આ કામ આવડે નહિ. એટલે પુંજીરામે વ્યવસાય જ બદલી નાખ્યો. પાના, પક્કડ, ડીસમીસ વગેરે સામાન ખરીદીને વેચવાનું ચાલુ કર્યું. રૂ.૧૦૦૦ કે રૂ.૧૫,૦૦નો સામાન લાવે થોડો વેચાય એમ બીજો ભરતાં જાય અને રાજકોટ અને એની આસપાસના વિસ્તારમાં ફરીને વેપાર કરતા જાય. 

vssm આ પરિવારો સાથે કામ કરે. સંસ્થા દ્વારા ગાડલિયા પરિવારોને એમનો વ્યવસાય વિકસાવવા વગર વ્યાજે લોન પણ આપવામાં આવેલી. પુંજીરામ બધું જાણે એટલે એમણે પણ vssm પાસેથી આ વ્યવસાય માટે રૂ.૧૦,૦૦૦ની માંગ કરી. vssm દ્વારા આ પરિવારોને મતદારકાર્ડ, રેશનકાર્ડ, આધારકાર્ડ કાઢી આપ્યા હતા. લોન આપવાની હોવાથી એમનાં બેંકમાં ખાતા પણ ખોલાવ્યાં સાથે સાથે  બેન્કમાંથી પૈસા ઉપાડવા, મુકવા વગેરે પણ સમજાવવામાં આવ્યું. 

પુંજીરામ રૂ.૧૦,૦૦૦ની લોનમાંથી પ્રવાસ ખર્ચના પૈસા હાથ પર રાખીને બાકીનાનો સામાન ખરીદ્યો અને પતિ-પત્ની બન્ને છેક મહારાષ્ટ્રના ગામડાંઓ સુધી વેપાર માટે જવા માંડ્યા છે. ૧૦ કે ૧૫ દિવસે રાજકોટ આવે બેંકમાં પૈસા જમા કરાવે અને એમાંથી જ જરૂર પડે સામાન ખરીદવા ઉપાડે. પુંજીરામ કહે છે એમ, ‘અમારી જરૂરિયાતો ખુબ ઓછી છે એટલે ઝાઝા ખર્ચનો પ્રશ્ન નથી રહેતો. સંસ્થાની લોન ભરાય, ઘર ખર્ચ નીકળી જાય અને નાની બચત પણ થાય છે અમારા માટે આ ઘણું છે. 

કેટલો સંતોષ.. રૂ.૧૦,૦૦૦માં કોઈના જીવને સાતા(શાંતિ) આપી શકાય એનાથી ઉત્તમ કામ શુ હોઈ શકે. અમે આ કરી શકીએ છીએ એનો અમને ગર્વ છે. 

A meeting with the nomadic families from Saurashtra who have taken interest free loans from VSSM.

A meeting with the nomadic families from Saurashtra
who have taken interest free loans from VSSM. 

The collapse of rural economies have triggered the most profound and yet largely unrecognised rural-urban migration in our country. Amongst many other poor and marginalised  communities also present are the nomadic communities, whose traditional occupations gradually became obsolete and they have no other means but to work as labourers or resort to begging. The nomadic communities as such do not belong to any village but their occupation largely depended on rural communities  so with the rural population moving towards the cities the nomadic communities also turned towards the urban regions and  settled in the various slums and ghettoes or makeshift shanties on the roadsides. In cities also these communities struggle to find work on daily basis and sustaining a family is a challenge.

Recently we happened to visit such families living in Rajkot and Morbi.  These families are struggling with their lives, making numerous rounds to the government offices for getting power, water, ration cards and various other entitlements. But as it happens no one listens to the pleas of the poor and powerless. When there are no guarantees of their where about who is going to hold their hands and help them earn a decent living, who loans money to such individuals and communities?

VSSM has supported such families in Rajkot and Morbi and we recently has a meeting with them. During the meeting they talked about the change they are experiencing in their lives because of their new business initiatives and what are their plans for future. The community here have a special liking for VSSM’s Kanubhai. They say " no one cares for them more than him, he is the one who stands by them in times of need. After he came to our settlements there has been 70% change in our standard of living, our addictions have also reduced, we are experiences new possibilities in life.”   Such honest feedbacks delights us. We feel, as an organisation we are inching closer to our goals.

ગામડાં ભાંગતા જાય છે. લોકોએ રોજગારીની શોધમાં શહેરોની વાટ પકડી છે. આવામાં વિચરતી જાતિના પરિવારો કે જેઓ પોતાનાં પરંપરાગત વ્યવસાય અર્થે સદીઓથી ફરતા રહ્યા છે. જેમના વ્યવસાયો પણ સમાજ આધારિત હતા જે હવે પડી ભાંગ્યા છે, એમણે પણ શહેરોમાં આવીને વસવાટ કર્યો છે. આમ તો એમના કોઈ ગામ જ નથી અને વિચરણ એજ એમનું જીવન હતું એમાં શહેરોમાં હવે થોડા ઘણા અંશે એ સ્થાઈ થવાની કોશિશ કરે છે. આર્થિક સ્થિતિ નાજુક છે. માંડ માંડ ગુજારો કરતાં આ પરિવારો પાસે બે ટંકનું ભેગું કરવું પણ મુશ્કેલ હોય છે આવામાં પોતાનું આવાસ તો કાયથી હોવાનું.. સડકો ઉપર, ગટરની બાજુમાં કે જ્યાં સામાન્ય રીતે કોઈને નડે નહી એવી જગ્યા પર આ પરિવારોએ પોતાના ડેરા-તંબુ નાખ્યાં છે.

આ દેશમાં આવા લાખો પરિવારો વસે છે. તાજેતરમાં રાજકોટ અને મોરબી શહેર અને તેના તાલુકા મથકોમાં રહેતાં આવા પરિવારો વચ્ચે જવાનું થયું. આ પરિવારો જીવવા માટે મહેનત કરે છે. વિવિધ સરકારી કચેરીમાં વીજળી, પાણી, રેશનકાર્ડ વગેરે જેવા પ્રશ્નો સાથે કેટલીયેવાર રજૂઆત કરી પણ કોઈ સાંભળવા તૈયાર નથી. આવામાં સ્વબળે ઉભા થવા આ પરિવારોએ બેંક પાસે જઈને ધિરાણ માંગ્યું કે, જેમાંથી નાનું – મોટુ પોતાને ગમતું કામ કરી આજીવિકા મેળવી શકાય પણ જેની પાસે પોતાની ઓળખના આધારો જ નથી અથવા આધારો છે પણ સરનામુ નથી - આજે અહિયાં તો કાલે બીજે ક્યાંય ડંગા સાથે ફર્યા કરવાનું એમને લોન કોણ આપે?

vssmએ આવા પરિવારોને વગર વ્યાજની લોન આપીને સ્વમાનભેર જીવન જીવી શકે એ માટે મદદરૂપ થવાનું કર્યું છે. હમણાં રાજકોટ જવાનું થયું એ વખતે લોન લીધેલા પરિવારો સાથે એક બેઠક થઇ(ફોટોમાં જોઈ શકાય છે) જેમાં એમણે લોન લીધા પછી જીવનમાં આવેલા હકારાત્મક ફેરફારની સાથે સાથે ભવિષ્યના આયોજનો સંદર્ભે વાત કરી...

vssmના એ વિસ્તારના કાર્યકર કનુભાઈ માટે આ પરિવારોને અનહદ પ્રેમ છે. એ લોકો કહે છે એમ, કનુભાઈ અમારી વસ્તીમાં જે રીતે ફરે છે અમારા સુખ દુઃખમાં સાથે ઉભા રહે છે એ રીતે કોઈ ઉભું રહ્યું નથી. ના કોઈએ મદદ કરી છે. એમના આવવાથી અમારામાં ૭૦ ટકા ફેર પડી ગયો છે. વ્યસનપણ અમે બંધ કર્યા છે.. આ સાંભળ્યું ત્યારે ખુબ આનંદ થયો. vssmની સ્થાપનાના મૂળમાં આ વિગતો હતી જે સાકાર થઇ રહી છે.

VSSM supports Manishbhai Oad to begin earning an independent living…..

Manish Oad Purchased Tampo from VSSM laon

The Rajivnagar-Ramol area of Ahmedabad has concentration of families from the nomadic community of Oad. Manish Oad stays here with his family. He earns his living from driving a rented auto. The rent he paid was Rs. 200 a day. Danish went to school till 10th grade, getting some other employment with only so much education was impossible. He wanted to start his own venture, but that required capital investment, something that he lacked. Manish’s father makes a decent  living by driving a  goods carrier. Manish also desired to buy a goods carrier like his father’s but was is short of capital. He approached VSSM’s Chayaben and requested her to a loan from VSSM. The loan would enable him  to make a down payment and  the rest of the money required would be financed through a private finance company.

Chayaben has been working with these families since last few years and was aware of their daily struggles to earn a decent living, she recommended Manish’s proposal to VSSM. The loan was sanctioned and Manish is now a Tempo goods carrier owner.

Manish is working hard, earning well and has began construction of his own home. “The efforts am putting in is rewarding well, my earning has gone up, my standard of living has improved considerably, I want to keep working hard and improve my fortune…” said Manish while sharing his future plans. Manish has already repaid Rs. 21,000 from the loan of Rs. 30,000.

VSSM, through its initiative of extending interest free loans, has been instrumental in heralding a new and promising future for number of nomadic families. Its an initiative that has been possible as a result of contributions of our donors and well-wishers. Our gratitude for your never ending support….

vssmની મદદથી ઓડ મનીષભાઈએ પોતાનું સ્વતંત્ર કામ શરુ કર્યું 

અમદાવાદના રાજીવનગર રામોલમાં ઓડ પરિવારો રહે. મનીષભાઈ ઓડ પણ પરિવાર સાથે રહે. ધો.૧૦ સુધી ભણેલો મનીષ ભાડેથી રીક્ષા ચલાવે. પણ રોજના રૂ.૨૦૦ તો રીક્ષાભાડામાં જતા રહે. પોતાનો સ્વતંત્ર વ્યવસાય થાય તો સારી કમાણી થાય એવું મનીષને લાગે પણ પાસે નાણા ના હોવાના કારણે એ નવું કશું વિચારી ના શકે. એના પિતા ટેમ્પો ચલાવે અને એમની આવક પણ સારી. મનીષે પણ ટેમ્પો ખરીદવાની ઈચ્છા vssmના કાર્યકર છાયાબહેન સમક્ષ વ્યક્ત કરી. ડાઉન પેમેન્ટ ભરવાના પૈસા vssmમાંથી લોન સ્વરૂપે મળે તો બાકીના પૈસાની લોન ફાઈનાન્સમાંથી કરાવે. 

છાયાબહેન આ પરિવારો સાથે છેલ્લા બે વર્ષથી સંકળાયેલા. એમની મહેનતને પણ એ નજરે જુએ એમણે ભલામણ કરી અને મનીષને રૂ.૩૦,૦૦૦ ની વગર વ્યાજે લોન vssm માંથી આપી અને મનીષે ટેમ્પો ખરીદ્યો. 

ખુબ મહેનતુ મનીષે પોતાનું નાનું મકાન બનાવવાનું પણ શરુ કર્યું છે. પરિવારમાં પતિ-પત્ની જ છે. મનીષ કહે છે એમ ‘ખુબ મહેનત કરવી છે પહેલાં કરતા જીવન ધોરણ બદલાયું છે પણ હજુ ઘણી મહેનત કરવી છે.’ મનીષે vssmમાંથી લીધેલી લોનમાંથી રૂ.૨૧,૦૦૦ ભરી પણ દીધા છે. 

vssm આવા ઘણા પરિવારોના જીવનમાં વગર વ્યાજની લોન થકી ઉજાશ પાથરવામાં નિમિત બન્યું છે. vssmને આવા શુભકાર્યમાં નિમિત્ત બનાવનાર vssmસાથે સંકળાયેલા શુભેચ્છક સ્વજનોનો અમે આ તબક્કે આભાર વ્યક્ત કરીએ છીએ. 

VSSM’s support helps the women from nomadic community purchase a sewing machine and acquire financial independence ..

Shilpaben (Lilaben) Goswami with her sewing machine.

In 1971 many nomadic families living in Pakistan’s Tharparkar migrated to India.  Later many  of these families settled in Tharad’s Shivnagar area. During the partition of 1947 these families were working in Pakistan and remained there, the boundaries have never ever been able to hold back the wandering nomads who roamed for work across this vast country They were absolutely unaware of the consequences of new boundaries been drawn between a nation that was their home. So they stayed in the region they were working during migration. After the partition  the dynamics changed, they did not feel at home so when during the 1971 war they got an opportunity to migrate they chose to do so and come to India. The Government of India gave them all the rights of a citizen of this country. However they still do not have a house or land, their lifestyles have become sedentary but own no place of their own. The women are skilled with crafts of appliqué, embroidery, sewing etc. 

Aarti Goswami with her sewing machine.

VSSM has been working with these families. 2 years back 90 women received training in appliqué and various other dexterous skills. These trained women began bring job work from the local merchants. Later we also organised a training workshop for tailoring. After the training 8 of these women asked for a loan to purchase a sewing machine. Since they had no savings buying  sewing machine on their own wasn’t possible for them. The assured to pay regular EMIs of the  loan. VSSM decided to support these 8 women. Teh stories of these 8 women are narrated below. 

Inspite of wanting to study well 18 years old Aarti Goswami had to drop out of school because of weak financial condition of her family. Aarti’s father is truck driver addicted to alcohol, contributing absolutely nothing to run the house. The house functioned on the income of her mother Shardaben who took embroidery jobs.  Aarti began contributing to the family income by taking job work for appliqué. Tailoring was a skill Aarti planned to acquire hence, when she got an opportunity to do that she quickly  enrolled for the VSSM organised tailoring training. Earlier it was difficult to meet the family expenses but with Shardaben and Aarti both earning decent incomes the family’s financial well-being has improved. They mother-daughter duo also save money and  deposit the saving in a bank. Recently Aarti got engaged and Shardaben has decided to give the sewing machine on which Aarti works in dowry!! They have began shopping for the wedding from the money they have saved.  These women have  gained financial independence in the true sense.  

Anitaben Oza with her sewing machine.

19 years Ramila Gadaliyaa’s family are ironsmiths. The income from the family profession is not enough to sustain her large family. Ramila enrolled herself for the tailoring training by VSSM. After 2 months of leaning Ramila couldn’t learn enough to make her an independent tailor. Her friend Aarti Goswami who had also taken training at VSSM helped Ramila master the skill. Ramila’s family was know to VSSM  so on their request VSSM gave them  loan to buy a sewing machine. Ramila began taking independent tailoring jobs. After her marriage Ramila took the machine along and her income is supporting the family she has married into.

25 year old Pawanben Goswai is a mother of 4 kids. Her husband drives auto rickshaw in Tharad but contributes absolutely nothing in running the household. Pawanben a skilled appliqué craftswomen decided to learn tailoring with an objective to earn a decent income. Pawanben takes up tailoring jobs for stitching traditional Rajasthani and is so skilled at creating the outfits that everyone insists she tailors their outfits. Pawanben is raising her children single handedly, educating them and running the household without any financial support of her husband. The income is so good that she is easily able to pay instalments of VSSM’s loan. 

Guddiben Goswami with her sewing machine.

Shilpaben Goswami too learnt tailoring through the training classes by VSSM. Her husband Govindbhai works at a brick making factory and earns Rs. 3,000 a month. The income is barely enough to feed the family of six. The couple has three daughters and a son. The financial crunch made the couple decide to remove the eldest daughter from school but the income from Shipaben’s tailoring jobs has helped them change their decision. The family income has increased considerably and their daughter continues to go to school. Shilpaben is skilled at sewing lace on the odhni’s adorned by Marwari women. They are thankful to VSSM for the support it has provided to them. 

Gomiben Goswami witnessed a considerable improvement in her family’s financial health after she began tailoring at home. After completing her tailoring training Gomiben requested VSSM to support her buy a sewing machine. SHe stitches blouses and does appliqué on bedsheets  when ever she has extra time on hand.  Her financial condition is gradually improving.

Nanuben Harijan with her sewing machine.  

Anitaben lost her husband a few years back. The couple has two children. Anitaben worked as a assistant at an ICDS center but lost her job because of her continued illness. VSSM and Tharad municipal corporation had organised a tailoring workshop for widowed women staying in and around Tharad. Antigen received tailoring training through this workshop. After the workshop she took up a job at a tailor’s shop but felt the need to own her own sewing machine to improve her income. She requested VSSM’s Shardaben to support her with loan for buying a sewing machine. We supported her with a loan to purchase a sewing machine. She is skilled in sewing ladies costumes.  Teh income is enough to sustain her family. Antigen currently lives in a rented house but plans to build her own small house and educate both her kids well. 

Nituben Goswami with her sewing machine.  

Guddiben (Samdaben) left her husbands home after a marital discord. She came back to stay with her aging mother. Her mother took jobs of making appliqué bedsheets so Guddiben also decided to continue doing the same.  The feeling that the income can be better if she honed the craft of tailoring always stayed in the back of her mind. So when she got an opportunity to learn tailoring through VSSM’s tailoring training she quickly enrolled herself. She has very good skill of sewing the skirts worn by Rajput women in the region. VSSM has also supported her in buying a sewing machine. Income has increased considerably. She also takes up appliqué jobs from the local merchants and gives it to other women in her vicinity. We are glad she is taking the initiative to improve the lot of other women around her.  

Nanuben inlaws pushed her out of their family home after the death of her husband. She has two young daughters studying in 9th and 7th grades. The three now stay in a kuccha structure in Tharad. Nankeen learnt tailoring in VSSM organised training and later VSSM provided her loan to by a sewing machine. She tailors salwar-kameez. Income is good the family is able to manage its needs and pay of VSSM’s loan from the income. 

vssmમાંથી વગર વ્યાજે લોન લઈને વિચરતી જાતિની બહેનો સિલાઈ મશીન લાવ્યા અને ઘરનો કારભાર સંભાળતા થયા

Pavanben Goswami with her sewing machine.

પાકિસ્તાનના થરપારકરમાં રહેતાં ઘણા પરિવારો ૧૯૭૧માં પાકિસ્તાનમાંથી હિજરત કરીને ભારતમાં આવ્યાં. બનાસકાંઠાના થરાદના શિવનગર વિસ્તારમાં હિજરત કરીને આવેલા ઘણા પરિવારો સ્થાઈ રહેતાં થયા. સદીઓથી પોતાના વ્યવસાય અર્થે ફરતા આ પરિવારોને સીમાડાના વિભાજનથી શુ થશે એની કલ્પના નહોતી. એ ક્યાં સીમાડાથી બંધાયેલા હતા? જ્યાં કામ મળે અને જેમને આ સમુદાયોની સેવાની જરૂર હોય ત્યાં આ પરિવારો પહોચી જતા. અને એટલે જ દેશના ભાગલા વખતે તેઓ પાકિસ્તાનના જે વિસ્તારમાં કામ ધંધા અર્થે ફરતા ત્યાં જ કાયમ રહેવાનું થઇ પડ્યું. પણ ફાવે નહિ અને આખરે ૧૯૭૧ના યુદ્ધ વખતે થયેલી હિજરતમાં તેઓ ભારતમાં આવીને રહ્યા. સરકારે એમને દેશના નાગરિક તરીકેના તમામ આધારો આપ્યા. પણ તેઓ જ્યાં રહે છે એ જગ્યા સરકારે હજુ એમને આપી નથી. પહેલાં વીચરતું જીવન જીવતાં આ પરિવારો હવે થરાદમાં સ્થાઈ રહે છે. ભરતકામ, પેચવર્ક, સિલાઈકામમાં આ પરિવારો પાવરધા છે.. 

Ramilaben Gadlia with her sewing machine.

vssm આ પરિવારો સાથે કામ કરે છે. બે વર્ષ પહેલાં ૯૦ બહેનોને પેચવર્કની તાલીમ આપણે આપી હતી એ પછી જુદી જુદી કુશળતા સંદર્ભની તાલીમો આ પરિવારો માટે vssm દ્વારા થઇ. તાલીમ મેળવેલી બહેનોને સ્થાનિક વેપારી કામ આપે અને એમનું ગુજરાન ચાલે. બે વર્ષ પહેલાં સિલાઈકામની તાલીમ આપ્યા પછી ૮ બહેનોએ સિલાઈ માટેના મશીનની માંગણી કરી. એમની પાસે બચત નહિ એટલે સિલાઈ મશીન ખરીદી શકે એવી ક્ષમતા નહિ પણ vssmમાંથી વગર વ્યાજે લોન આપે તો ધીમેધીમે ભરીશું એવી લાગણી ખરી. એટલે આપણે ૮ બહેનોને લોન આપી. 

આરતી ગૌસ્વામી ઉંમર ૧૮ વર્ષ. પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ એટલી સારી નહિ એટલે ભણવાનું ખાસ થઇ શક્યું નહિ. પેચવર્ક ખુબ સારું કામ કરે અને એમાં જો સિલાઈકામ આવડી જાય તો ચારચાંદ લાગી જાય. આપણા ક્લાસમાં તે સિલાઈકામ શીખ્યા. આરતીની માં શારદાબેન પણ ભરતકામ કરે. પતિ ટ્રક ચલાવે પણ દારૂની લત થઇ ગયેલી એટલે ઘરે પૈસા ના આપે ઉલટાનું ઘરમાંથી શારદાબહેનની કમાણીના પૈસા પણ જબરજસ્તીથી લઇ જાય. ક્યારેક ઘર ચલાવવું મુશ્કેલ બની જતું. પણ હવે શારદાબેનની સાથે સાથે આરતી પણ કમાતી થઇ છે. હવે માં- દીકરી બચત ઘરમાં ના રાખતા બેંકમાં કરતા થયા છે. આરતીના લગ્ન પણ નક્કી થયા છે.. અને દીકરીને દાયજામાં આ સિલાઈમશીન કે જેના પર આરતી કામ કરે છે આપવાનું પણ એમણે નક્કી કર્યું છે. આરતીની કમાણીમાંથી જ આરતીના લગ્નની વસ્તુ પણ ખરીદી છે.. આમ ખરા અર્થમાં શારદાબેન અને આરતી બંને પગભર થયા છે. 

રમીલા ગાડલિયા(લુહાર) ઉંમર ૧૯ વર્ષ. પિતા લોખંડમાંથી વિવિધ ઓજારો બનાવવાનું કામ કરે. પરિવારમાં સભ્ય સંખ્યા મોટી. એટલે માંડ માંડ પૂરું થાય. રમીલા રૂ.૧૫૦૦ ભરીને થરાદમાં ચાલતા સીવણ ક્લાસમાં સિલાઈકામ શીખવા માટે ગયા. બે મહિના તાલીમ લીધી પણ સિલાઈકામ બરાબર આવડ્યું નહિ. આરતી જેને vssm દ્વારા સીલાઈની તાલીમ આપવામાં આવી હતી એ રમીલાની બહેનપણી. એટલે આરતીએ રમીલાને સિલાઈ કામ શીખવાડ્યું. રમીલાનો પરિવાર પણ vssm સાથે સંકળાયેલો એટલે સિલાઈ મશીન ખરીદવા માટે લોન આપવા એમણે વિનંતી કરી. આપણે મશીન આપ્યું અને રમીલા પણ સરસ કામ કરતી થઇ ગઈ. એના લગ્ન પણ હમણાં જ થયાં. સાસરે પણ સિલાઈકામ કરે છે અને પરિવારને આર્થિક રીતે મદદરૂપ થાય છે. 

પવનબેન ગૌસ્વામી ઉંમર ૨૫. પરિવારમાં ચાર બાળકો. પતિ થરાદમાં રીક્ષા ચલાવે પણ એમની આવકમાંથી એક રૂપિયો પણ ઘરે મળે નહિ. પેચવર્કનું કામ કરે અને સિલાઈકામ પણ શીખ્યા. અત્યારે હાલમાં રાજસ્થાનના બહેનોના જે પારંપરિક ડ્રેસ પહેરે છે એ બનાવવાનું કામ કરે છે. એક ડ્રેસની સિલાઈના રૂ.૪૦૦ મળે છે પવનબેનના કામની કુશળતા ખુબ છે એટલે લોકો એમના ત્યાં સિવડાવવાનો આગ્રહ પણ રાખે છે. પતિની આવકની ઈચ્છા રાખ્યા વગર ચાર બાળકોને ભણાવવાનું અને ઘરનું પણ પુરુ કરે છે. vssmમાંથી મળેલી લોન પણ આરામથી ભરપાઈ કરે છે. 

શિલ્પાબેન ગૌસ્વામી પણ vssm દ્વારા આયોજિત સિલાઈ ક્લાસમાં સિલાઈકામ શીખ્યા. એમના પતિ ગોવિંદભાઈ ઇંટો બનાવવાની ફેકટરીમાં મજૂરી કરે એમને માસિક રૂ.૩,૦૦૦ પગાર મળે. આર્થિક ભીંસ ખુબ રહેતી.  પરિવારમાં ત્રણ દીકરી અને એક દીકરો. મોટી દીકરી ભણતી પણ આર્થિક મુશ્કેલીના કારણે એનું ભણવાનું છોડાવવાનું તેઓએ નક્કી કરી લીધું હતું પણ શિલ્પાબેન સિલાઈકામ શરુ કરતાં અને પરિવારની આવકમાં વધારો થતાં એમણે દીકરીને આગળ ભણાવવાનું ચાલુ રખાવ્યું. મારવાડી ઓઢણીમાં લેસ લગાડવામાં શિલ્પાબેન ખુબ કુશળ છે.  vssm એમની સાથે છે એનો આ પરિવાર આનંદ વ્યક્ત કરે છે.

ગોમીબેન ગોસ્વામી પરિવારમાં બે બાળકો. પતિ છૂટક મજૂરી કરે. ઘર ચાલવાનું મુશ્કેલ પડે. ગોમીબેન પણ સિલાઈકામ શીખ્યા અને સિલાઈ મશીન માટે vssm દ્વારા લોન આપવામાં આવી. તેઓ બ્લાઉઝ બનાવે છે અને સમય મળે પેચવર્કની ચાદર બનાવવાનું કામ પણ કરે છે. તેમની આર્થિક સ્થિતિ સુધરી છે. 

અનિતાબેન વિધવા છે. પરિવારમાં બે બાળકો છે. આંગણવાડીમાં તેડાઘર બહેન તરીકે કામ કરતાં પણ એમની તબિયત ખરાબ થતાં એમને ત્યાંથી છુટા કરવામાં આવ્યાં. તે પછી થરાદ અને એની આસપાસમાં રહેતી અને  વિધવા હોય તેવી બહેનોનો સીવણ ક્લાસ નગરપાલિકા થરાદ અને vssm દ્વારા થયો હતો. જેમાં અનિતાબહેનને સીલાઈની તાલીમ મળી. એ પછી એક દુકાનમાં કારીગર તરીકે જવા માંડ્યા પણ પોતાનું મશીન હોય તો પોતે સારું કમાઈ શકે એવો વિશ્વાસ. આ અંગે vssmના કાર્યકર શારદાબેન સાથે એમણે વાત કરી મશીન માટે vssm માંથી લોન આપવા વિનંતી કરી. vssm દ્વારા વિચરતા અને જરૂરિયાતમંદ પરિવારોને પોતાનો સ્વતંત્ર ધંધો કરવા માટે વગર વ્યાજે લોન આપવામાં આવે છે. આપણે અનીતાબેનને પણ લોન આપી અને એમણે મશીન લઈને સિલાઈનું કામ શરુ કર્યું. બહેનોના કપડાં સીવવામાં એ કુશળ છે. પરિવારનું પાલન પોષણ પણ સરસ રીતે કરે છે. હાલમાં ભાડાના મકાનમાં રહે છે ભવિષ્યમાં પોતાનું મકાન કરવું છે અને બાળકોને ખુબ ભણાવવા છે એવો એમનો નિર્ધાર છે. 

 

ગુડ્ડી બહેન (સમદાબેન) ગૌસ્વામી. પતિ સાથે વિખવાદ થતાં તેઓ પિયરમાં રહે છે. પણ પિયરમાં વૃદ્ધ માં સિવાય બીજું કોઈ નહિ. માં પણ પેચવર્કની ચાદરો બનાવે પોતે પણ એ કામ કરવા માંડ્યા. પણ સિલાઈ કામ શીખે તો ખુબ કામ કરી શકાય એવી એમની લાગણી. vssm દ્વારા ચાલતા ક્લાસમાં એ સિલાઈકામ શીખ્યા. રાજપૂત બહેનો પહેરે એવા ચણીયા બનાવવાની એમની કુશળતા ખુબ સારી. vssmમાંથી લોન લીધી અને મશીન ખરીદ્યું. હવે સારી એવી આવક થાય છે તેઓ સીલાઈની સાથે સાથે પેચવર્કનું કામ વેપારી પાસેથી લઈને બીજી બહેનોને પણ આપે છે આમ કામ વિસ્તર્યું છે. જેનો એમને ખુબ આનંદ છે.

નાનુબહેન વિધવા છે. પરિવારમાં બે દીકરી છે. એક દીકરી ધો.૯ અને બીજી ધો.૭માં ભણે છે. પતિના ગુજરી ગયા પછી સાસરેથી એમને કાઢી મુક્યા. થરાદમાં છાપરું કરીને રહે છે. સિલાઈ ક્લાસમાં આપણે સિલાઈકામ શીખવ્યું અને સિલાઈ મશીન માટે લોન આપી. તેઓ બહેનોના ડ્રેસ બનાવે છે. સારી આવક થાય છે ઘર ચાલે છે અને vssmની લોન પણ ભરાય છે. 

ફોટોમાં vssmની મદદથી મળેલાં સિલાઈ મશીન સાથે નાનુબહેન

VSSM supports Kamleshbhai Raval start his own garage….

Kamleshbhai working at his garage 

Flooding of cities and towns during the monsoons is a common scenario in the Indian cities. Householders, small business holders and entrepreneurs suffer heavy losses during these annual event!! In the year 2014 the Tapi river of Surat flooded the low-lying areas in the city one of which was Bamroli. Kamleshbhai Raval had his garage in this area. He escaped the flooding but suffered heavy losses in business. With marginal savings it was difficult to revive garage back.  He decided to return back to his hometown Sandesari in Siddhpur-Patan. He and his wife became daily wage earners. Kamleshbhai however, wasn’t happy with this arrangement. 

Kamleshbhai had a knowledge  of VSSM’s livelihood initiative because in North Gujarat most of the nomadic communities are aware of VSSM’s initiatives for the nomadic communities. Kamleshbhai contacted VSSM’s Pareshbhai, requesting him for a loan from VSSM. Kamleshbhai was extended a Rs. 30,000/- loan for a garage in Chapi. Kamleshbhai added some of his savings to the amount and began the garage. The work is going on well and he is nearing completion of his loan. 

Kamleshbhai is no longer sorry for the loss and eventualy living Surat. He is happy to be in his home town amidst his near and dear ones and running a successful garage. “Hadn’t VSSM come to my rescue I still would be toiling as a manual labourer.” confesses an elated Kamleshbhai.

VSSM supports Kamleshbhai Raval start his own garage

vssmમાંથી વગર વ્યાજે લોન લઈને સુરેશભાઈ રાવળે પોતાનું ગેરેજ શરુ કર્યું. 

વર્ષ ૨૦૧૪માં તાપી નદીએ રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું. શહેરમાં રીક્ષાઓમાં લાઉડ સ્પીકર દ્વારા સલામત સ્થળે જવા જાહેરાતો ચોતરફ સંભળાતી હતી. સુરતના બામરોલી વિસ્તારમાં પાણી ચઢવા લાગ્યું. ત્યાં ગેરેજ ધરાવતાં કમલેશભાઈ રાવળ પણ ગેરેજ ઉપર પાણી આવતા સલામત સ્થળે જતા રહ્યા. મનમાં એક ચિંતા ગેરેજમાં પડેલા સામાનનું શુ થશે એ હતી પણ કુદરત આગળ કશું ચાલે. નહિ. પાણી ઓસર્યા પણ સુરેશભાઈના ગેરેજને ખુબ નુકશાન કરતાં ગયાં. ગેરેજને પાછું બેઠું કરવું મુશ્કેલ હતું. બચત પણ ખાસ નહોતી કે ફરી ધંધો કરી શકે. આખરે પાટણ જીલ્લાના સિદ્ધપુર તાલુકામાં આવેલા પોતાના વતન સંડેસરી પાછા ફર્યા. પતિ- પત્ની જે મળે એ છૂટક મજૂરી કરવા લાગ્યા પણ કારીગર એવા કમલેશભાઈનો જીવ છૂટક મજૂરીમાં લાગતો નહોતો.

ઉત્તર ગુજરાતમાં ‘વિચરતા સમુદાય સમર્થન મંચ’ની પ્રવૃતિને મોટાભાગની વિચરતી અને વિમુક્ત જાતિના લોકો જાણે. vssm પોતાનો સ્વતંત્ર વ્યવસાય કરવા ઇચ્છતા વિચરતી જાતિના લોકોને વગર વ્યાજે લોન આપે છે આ વિગતો સુરેશભાઈ જાણે. એમણે vssmના કાર્યકર પરેશ રાવળનો સંપર્ક કરી મદદરૂપ થવા વિનંતી કરી. vssm દ્વારા  રૂ.૩૦,૦૦૦ની લોન છાપીમાં ગેરેજ કરવા આપવામાં આવી. સુરેશભાઈએ પણ પોતાની થોડી બચત ઉમેરી એમ કરતાં વ્યવસાય શરુ કર્યો. એમનું કામ ખુબ જ સારું ચાલી રહ્યું છે. હવે તો એમની લોન પણ પૂરી થવામાં છે. 

કમલેશભાઈને સુરત છોડ્યાનો વસવસો નથી. પોતાના ગામમાં- સમાજમાં આનંદપૂર્વક જીવન વ્યતીત કરે છે અને ગર્વથી કહે છે કે, ‘જો vssmએ સહાય ના કરી હોત તો આજેય છૂટક મજૂરી માટે રઝળવું પડત.’

ફોટોમાં vssmમાંથી લોન લઈને શરુ કરેલાં ગેરેજમાં કામ કરતાં સુરેશભાઈ રાવળ

VSSM supports Geetaben and Devabhai Kangasiyaa initiate a new business

Devabhai working on his hydraulic machine purchased from VSSM loan..

Devabhai and Geetaben Kangasiyaa reside in Rajkot. Devabhai earned his livening driving an auto rickshaw and that meant frequent involvement with the police and huge maintenance cost on his second hand vehicle. How to get out of it was a big question for him!! Devabhai planned to buy a hydraulic machine for plastic.  The couple had some savings but needed more money to begin their venture. They also planned a separate initiative for Geetaben that of selling jwellery and cosmetics. Devabhai  approached VSSM’s Kanubhai for a loan of Rs. 50,000. Kanubhai studied the proposal and potential of the business and sent his recommendations to VSSM. 

The couple began their individual ventures with the loan from VSSM. Devabhai fits plastic handles to vessels and the business has been good. “ I hardly have any free time now, finding a minute of extra time is an issue. My wife goes out for work so I and my parents look after the house. I work from home so I can take care of the house as well,” explained Devabhai on his new found success. "We are thankful to VSSM for giving us this interest free loan, who does that in these days???” he continued. 

Geetaben selling jewellery and cosmetics ..

Devabhai has already paid of Rs. 27,000 of his Rs. 50,000 loan. He saves some money and has also given up on his habit of gutka addiction. 

દેવાભાઈ અને ગીતાબહેન કાંગસિયાએ vssmની મદદથી નવા વ્યવસાયમાં ઝંપલાવ્યું

દેવાભાઈ અને ગીતાબહેન કાંગસિયા પતિ પત્ની રાજકોટમાં રહે. દેવાભાઈ રીક્ષા ચલાવતાં. પણ પોલીસ સાથે સતત માથાકૂટ થાય. જૂની રીક્ષા એટલે વારેઘડીએ રીપેરીંગનો ખર્ચ પણ આવે. શુ કરવું? દેવાભાઈને પ્લાસ્ટિક હાઇડ્રોલીક મશીન ખરીદવું હતું. થોડી બચત પણ હતી પણ હજુ પૈસાની જરૂર હતી. એમના પત્ની ગીતાબહેનને પણ શૃંગાર પ્રસાધનો વેચવાનું કામ કરવું હતું પણ મૂડી નહોતી.

vssmના કાર્યકર કનુભાઈને દેવાભાઈએ મશીન ખરીદવા તથા એમના પત્ની ગીતાબહેનને કટલરીનો સામાન વેચવા રૂ.૫૦,૦૦૦ ની લોન આપવા કહ્યું. હાઇડ્રોલીક મશીન પર કામ કેવું મળશે વગેરે સંદર્ભે કનુભાઈએ વિગતે અભ્યાસ કરીને  vssmમાં દેવાભાઈની અરજી મોકલી આપી. આપણે એમને લોન આપી જેમાંથી પતિ – પત્ની બન્નેએ કામ શરુ કર્યું. મશીન પર વાસણોમાં પ્લાસ્ટીકના હાથા ફીટ કરવાનું કામ ખુબ સરસ રીતે દેવાભાઈ કરી રહ્યા છે. એ કહે છે એમ, ‘એક મિનીટ માટે પણ નવરાશ નથી મળતી. મારી પત્ની ગીતા હવે વેપાર કરવા બહાર જાય છે એટલે ઘરે હું મારા માં-બાપની સંભાળ રાખું છું અને કામ પણ કરું છું. અમને વગર વ્યાજે પૈસા કોણ આપે પણ મારા પર ભરોષો મુકીને સંસ્થા(vssm)એ મદદ કરી. એ માટે સૌનો આભાર માનું છું.’ દેવાભાઈએ રૂ.૫૦,૦૦૦ ની લોનમાંથી રૂ.૨૭,૦૦૦ ની લોન તો ભરી પણ દીધી.  પહેલાં ગુટખા અને મસાલો ખાતા દેવાભાઈ એ વ્યસન પણ છોડી દીધું છે અને નાની બચત પણ કરે છે.

ફોટોમાં ગીતાબહેન કાંગસિયાએ  vssmમાંથી  લીધેલી લોનથી કટલરીનો સમાન વેચવાનું શરુ કર્યું તે જોઈ શકાય છે  અને દેવાભાઈ કાંગસિયાએ vssmમાંથી લીધેલી લોનથી હાઇડ્રોલીક મશીન ખરીદ્યું જેના ઉપર તેઓ કામ કરી રહ્યા છે 

VSSM supports Vansfoda families get in to business ventures different from the traditional occupations….

Haribhai Vansfoda and Hirabhai showing the workers how to build the fence

This is a story  about 8 Vansfoda families who for many years have been staying on the wasteland in the outskirts of Bedi village in Rajkot. As is the case with thousands of nomadic families these families too did not have any identity proofs like Voter ID cards, Ration Cards etc. VSSM facilitated the obtainment of these documents for them. 

The Vansfoda is the community skilled in making bamboo basketry but, with the shrinking demand of their products and supply of raw material the community is gradually shifting to other menial professions one of which is building fences around farms. However it is difficult for them to find work all the time. They need to keep wandering in search for work. Remaining away from home for long period isn’t advisable especially when officials come to verification of their address. 

Vansfoda family with their identity proofs acquired because
of relentless efforts of VSSM’s Kanubhai...

With an intention to find solution to this continuous wandering 2 families decided to start their business of selling plastic homeware. VSSM provided a loan of Rs. 10,000 each to both the families. But they later realised that the business will not stop their wandering as they were to move from village to village to sell their plasticware. Ultimately they decide d to take up contracts of building fences just like they did earlier but in a different role, earlier they worked as labourers but now they took up the jobs as contractors. With the loan amount raw material like barb wire, cement pillars etc and took some material on credit from the supplier. Once the farmer makes payment after the job is done the money is used to pay VSSM’s loan instalment,  credit amount tot the supplier and run the household. The families  are gradually settling down and improving their economic footing. 

Vansfoda family with their identity proofs acquired because 
of relentless efforts of VSSM’s Kanubhai...

We are glad to witness such changes in lives of the nomadic families and hope to support more and more families improve their financial status enabling them to live a dignified life. 

vssmની મદદથી વાંસફોડા પરિવારોએ નવા વ્યવસાયમાં ઝંપલાવ્યું.

રાજકોટ તાલુકાના બેડીગામમાં ૮ વાંસફોડા પરિવારો ગામથી દુર પડતર ખરાબાની જમીનમાં વર્ષોથી રહે. પણ આ પરિવારો પાસે પણ અન્ય વિચરતી જાતિની જેમ જ પોતાની ઓળખના પુરાવા એટલે કે, મતદારકાર્ડ, રેશનકાર્ડ વગેરે નહિ. vssmની મદદથી આ બધું આ પરિવારોને મળ્યું. હવે પ્રશ્ન રોજગારીનો હતો. વાંસમાંથી  સુડલા, ટોપલા બનાવવાનું કામ કરતા વાંસફોડા પરિવારો વાંસ મોંઘો થતાં આ વ્યવસાય છોડી ખેતરમાં તારની વાડ કરવાની મજૂરી તરફ વળ્યા. પણ ગામમાં કાયમ મજૂરી મળે નહિ અને સતત વિચરતા રહે તો પણ જે આધાર પુરાવા મળ્યા છે એની ખરાઈ વખતે તકલીફ ઉભી થાય. એમણે પ્લાસ્ટીકના તબકડા વેચવાનું નક્કી કર્યું અને એ માટે ૮ માંથી બે પરિવારોએ શરૂઆતમાં લોન લેવાનું નક્કી કર્યું. આપણે રૂ.૧૦,૦૦૦ની લોન પ્રત્યેક પરિવારને આપી. પણ લોન લીધા પછી એમને પ્રશ્ન થયો કે તબકડા વેચવા પણ ગામે ગામ ફરવાનું તો થવાનું જ ને.. એમને વિચરણ નહોતું કરવું. હા વિચરણ આસપાસના ગામો સુધીનું ચાલે પણ જીલ્લા બદલી એમને નહોતી કરવી. આખરે તેઓ જે ખેતરમાં તાર ફ્રેન્સીગ કરવાની મજૂરી કરતા હતાં ત્યાં જ કોન્ટ્રાક પર જાતે જ તાર ફ્રેન્સીગનું કામ રાખવાનું નક્કી કર્યું. રૂ.૨૦,૦૦૦માં સિમેન્ટની થાંભલી અને તાર લાવ્યાં દુકાનદારે પણ થોડો વધારે સમાન ઉધાર આપ્યો. આમ કામ શરુ થયું. ખેડૂત તારની વાળનું કામ પતે પછી પૈસા ચુકવે. એમાંથી આ પરિવારનું ઘર ચાલે, vssmની લોનનો માસિક હપ્તો ભરાય અને દુકાનદારનું ઉધાર પણ ચૂકવાય. આ પરિવારોનું કામ ધીમે ધીમે કામ ગોઠવી રહ્યું છે. જેનો vssmને આનંદ છે.

વધુને વધુ વિચરતા પરિવારોને રોજગારી આપી શકીએ તો આ પરિવારોની આર્થિક સ્થિતિ જરૂર સુધરશે અને તેઓ સ્વમાનભેર જીવી શકશે. 

ફોટોમાં તારથી વાડ કેવી રીતે બાંધવામાં આવે છે એ બતાવતાં હીરાભાઈ અને હરીભાઈ વાંસફોડા અને તેઓ જે સ્થિતિમાં રહે છે ત્યાં vssmના કાર્યકર કનુભાઈની મદદથી તેમને મળેલાં ઓળખના આધારો સાથે બન્ને પરિવાર

VSSM supports Bhurabhai purchase a second hand jeep to ferry passengers...

Parshbhai Raval driving the purchased jeep..

Bhurabhai Raval stays in Deesa, Banaskantha. Both Bhurabhai and his son Paresh ferry passengers in a rented jeep. Everyday they rent the jeep for Rs. 500. At the end of the day the jeep needs to be returned back to its owner and if some days they have to attend to another work the owner gives away the jeep to some one else. Than they  keep waiting for their turn. The father-son duo felt that if they had their own jeep it would save them from all these apprehensions and bring them good earnings.  Buying a second hand jeep costs around Rs. 1,70,000. So how to go about was a question!!

When Bhurabhai came to know about VSSM’s initiative of lending money to nomadic communities to help them rebuild their livelihoods he approached VSSM team member Maheshbhai with a proposal for a loan to buy a second hand jeep. Maheshbhai discussed with Bhurabhai regarding his savings and his ability to pay back the loan. Maheshbhai referred his case to VSSM and helped him with getting a bank loan as well. So with his saving and loan from VSSM and bank Bhurabhai purchased a second hand jeep. Both father and son now drive separate vehicles and have doubled their income. They plan to purchase another jeep once the loan for this one is paid off. 

The support VSSM is extending to such individuals from nomadic communities is helping them attain financial security and understand financial management. 

vssmની મદદથી વિચરતી જાતિના ભૂરાભાઈ રાવળએ પોતાની માલિકીની જીપ ખરીદી

બનાસકાંઠાના ડીસામાં રહેતાં ભુરાભાઈ રાવળ અને એમનો દીકરો પરેશ ભાડેથી જીપ લઈને ચલાવે. રોજના ભાડા પેટે રૂ.૫૦૦ જીપ માલિકને આપે. વળી જીપ માલિકના ઘરે રોજ જીપ લેવા અને મુકવા પણ જવાનું.  ક્યારેક કોઈ કારણસર રજા રાખવાનું મન થાય પણ રજા રાખે તો જીપ તો ભાડે ફરે એટલે બીજા કોઈ ડ્રાઈવરને સોંપી દેવાય. એટલે બીજા દિવસે જીપ મળશે કે નહિ એનો પણ ભય લાગે. 

પોતાની જીપ હોય તો સ્વતંત્ર રીતે વ્યવસાય થઇ શકે પણ એ માટેના પૈસા નહોતા. રૂ.૩૦,૦૦૦ની બચત હતી પણ એટલા રૂપિયામાં જીપ આવે નહિ. જૂની જીપની કિંમત પણ ૧,૭૦,૦૦૦. શુ કરવું? 

vssm વિચરતા પરિવારોને  આર્થિક રીતે પગભર કરવા માટે - સ્વતંત્ર વ્યવસાય માટે લોન આપે છે એ અંગે ભુરાભાઈને ખબર પડી. એમણે vssmના કાર્યકર મહેશભાઈને જૂનામાંથી જીપ ખરીદવા માટે લોન આપવા કહ્યું. મહેશે એમની સાથે બેસીને જીપની કિંમત અને એ પ્રમાણે એમની બચત, vssmમાંથી રૂ.૨૦,૦૦૦ની લોનની ગોઠવણ અને બાકીની રકમની બેંકમાંથી લોન કરી આપવામાં મદદ કરી.  ભુરાભાઈ જૂની જીપ લાવ્યાં. પરેશભાઈ એ જીપ ચલાવે. ભુરાભાઈ પણ ભાડેથી બીજાની જીપ ચલાવે છે. બીજી જીપ ખરીદવાની ઈચ્છા છે જેથી બાપ – દીકરો બંને મહેનત કરી શકે. 

વિચરતા પરિવારો ધીમે ધીમે આર્થિક રીતે સદ્ધર થઇ રહ્યા છે. બેંક સાથેના નાણાંકીય વ્યવહારો પણ એ સમજતા થયા છે જેનો આનંદ છે..

ફોટોમાં માલિકીની જીપ ચલાવતાં પરેશભાઈ રાવળ

Not just providing a loan but mentoring the nomadic families in improving their financial health….

Deviben Devipujak at her residence she showed
her the types of watches she sells.  

Deviben Devipujak along with her husband  Bahadurbhai, and two daughters stays in the Gulbai Tekra area of Ahmedabad. Bahadurbhai works in a grocery shop during the day and sets up his kiosk to sell home decor stuff on the footpath at Law Garden, one of the posh locality of Ahmedabad.

The gap in the income and expenditure skewed the business economics of this family. Normally the profit in reinvested in buying the products but since the family couldn’t save enough borrowing money from private money lenders became necessary. Deviben has also put her jewellery as guarantee at a private money lender. On the face of it the system seems to be working well but a close examination would reveal the are under deep debt, enjoy absolutely no independence and function as sales men of established wholesale merchants.

VSSM’s Elaben the team member who works closely with the nomadic communities staying in an around Ahmedabad is much aware of the social and economic conditions of these families, she knew the struggle  Deviben and her family endures. Elaben referred Deviben to VSSM for a loan of Rs. 20,000. She also provided guidance to the family in managing the finances by advising them to not incur more debts. She also asked Deviben to support her husband with his business. Now the couple works together and the earning have improved. The debt they would incur every 15 days has stopped, they haven’t taken any money since last 4 months. Business is doing okay as well.

The couple is happy and the mood is upbeat. They intend to educate their daughters well, save and get back the jewelry she has deposited as guarantee. We hope they are able to do that at the earliest.

When we went to meet Deviben at her residence she showed (as seen in the picture) her the types of watches she sells.  

vssmના માધ્યમથી પગભર થનાર વિચરતા પરિવારો આયોજન કરતાં થયા..

દેવીબહેન દેવીપૂજક તેમની બે દીકરીઓ અને પતિ સાથે ગુલબાઈ ટેકરા વિસ્તારમાં રહે. તેમનાં પતિ બહાદુરભાઇ દિવસે કરિયાણાની દુકાનમાં કામ કરે અને સાંજે લો ગાર્ડન પાસે ભરાતા બજારમાં ફૂટપાથ પર બેસીને કટલરીનો સામાન, તોરણ, ઝુમ્મર વગેરે વેચે અને દેવીબહેન ઘર સંભાળે..

આમ તો બહાદુરભાઇએ સામાન વેચી અને એમાંથી થતી આવકમાંથી જ બીજો સમાન ખરીદવાનો હોય પણ આવક અને જાવકમાં બચત ના થાય એટલે દેવું કરીને સામાન લાવવો પડે જેના કારણે કમાણીનો મોટો ભાગ દેવું ચુકવવામાં જ જતો રહે. દેવીબહેને તો ધંધાનો સામાન ખરીદવા માટે પોતાનાં લગ્ન વખતના દાગીના પણ ગીરવે મુક્યા છે..આ પ્રકારે વ્યવસાય કરતાં વિચરતી જાતિના દરેકને એમ લાગે કે પોતે પોતાનો સ્વત્રંત વ્યવસાય કરે છે પણ ખરા અર્થમાં તો એ કોઈ વેપારીના ફેરિયા તરીકે જ કામ કરતા હોય.

દેવીબહેનની સમગ્ર સ્થિતિ vssmના કાર્યકર ઈલાબહેનના ધ્યાને આવી. ઇલાબહેને આ પરિવારને નવો સામાન ખરીદવા માટે રૂ.૨૦,૦૦૦ ની લોન vssmમાંથી અપાવી. સાથે સાથે રૂ.૨૦,૦૦૦ માંથી ખરીદેલો સામાન વેચાતો જાય એમ એમ નવો ભરતો જવાનો, નવું કોઈ દેવું નહિ કરવાનું અને સાંજે દેવીબહેને પણ બહાદુરભાઇને મદદ કરવા જવાનું એમ સમજાવ્યું...

ઈલાબહેનના કહેવાથી દેવીબહેને પતિ સાથે જવાનું શરુ કર્યું, એમના પતિ ફૂટપાથ પર પાથરણું લઈને બેસે અને દેવીબહેન ઝંડીમાં ઘડિયાળ, બેલ્ટ વગેરે લઈને ફરતાં વેપાર કરે.. પરિવારનું ગાડું ઠીક ઠીક ગબડી રહ્યું છે. આપણે એમને મોનીટર કરીએ છીએ.. પહેલાં દર ૧૫ દિવસે દેવું કરીને ૩૦૦૦ થી ૪૦૦૦ લઇ આવતા હતાં એ હવે બંધ થઇ ગયું છે ૪ મહિનાથી એમણે કોઈ પાસેથી પૈસા લેવાની જરૂર પડી નથી.. ધંધો પણ બરાબર થઈ રહ્યો છે.  દેવીબહેન વ્યવસાયમાં આવેલી આ સ્થિરતાથી ખુબ રાજી છે. એ કહે છે, ‘બે દીકરીઓને ખુબ ભણાવવી છે, નાની બચત કરવી છે અને ગીરો મુકેલા દાગીના છોડાવવા છે.’ એમની આ ઈચ્છા ઝડપથી પૂરી થાય એવી અભ્યર્થના..

દેવીબહેનના ઘરે જવાનું થયું ત્યારે પોતે કેવી ઘડિયાળ વેચે છે એ એમણે હોંશભેર બતાવ્યું જે ફોટોમાં જોઈ શકાય છે.

A loan from VSSM helps Rameshbhai Nat start his own venture..

Rameshbhai Nat performing acrobatics

The plight of daily wage earners is extremely pathetic in our country, providing absolutely no security against family emergencies, medical emergencies etc. The day you don’t work you hardly are left with money to feed the family. The daily income isn’t enough to enable savings for the rainy day…which believe us are many when they are engaged in extremely labour intensive jobs. 

The case of Rameshbhai Nat goes on to prove just that. ..

Rameshbhai Nat from Deesa in Banaskantha earned his living by performing acrobatic acts on the road side.Sometimes he got diagnosed with TB. The illness soon began taking toll on him. The family’s sole earning member in bad health meant difficulties for the family as well. The responsibility of keeping the kitchen fires burning, taking Rameshbhai to hospital, taking care of family fell on Rameshbhai’s wife. After a while she also felt the exhaustion go the increased work load. 

VSSM knew Rameshbhai well but some how  got to know about his condition after a while. He needed immediate medical attention. We referred him to Civil hospital but as the treatment there diid not suit Rameshbhai he was hesitant to go to Civil hospital. Hence, we began his treatment with a private clinic and intake of nutritious food was ensured. We enrolled his kids with the Doliya hostel. Gradually Rameshbhai recovered from his illness and his health improved. 

One day we received a call from Rameshbhai, “ Ben, the articles required by me to carry out acrobatic acts are with some one else. If i bring it on rent I would be spending more than earning but, if I invest in purchasing my own articles  I would be earning and saving more. Right now I do not have that kind of money to invest, if VSSM loans me Rs. 10,000 I can buy my own stuff and pay the money back on regular instalments. We got his point and gave him a loan of Rs. 10,000. With the amount he has purchased the required items.

Rameshbhai is happy with his independent venture while his kids are doing well in Doliya hostel..

vssm માંથી લોન લઈને નટ રમેશભાઈએ સ્વતંત્ર કામ શરુ કર્યું..

બનાસકાંઠાના ડીસામાં રહેતાં રમેશભાઈ નટ અંગ કસરતના ખેલ કરીને પરિવારનું પાલન પોષણ કરે. વર્ષોથી ખેલ કરતા રમેશભાઈને TBની બીમારી લાગુ પડી.. શરીર સાવ નંખાઈ ગયું.. પરિવાર મોટો અને કમાવવાવાળા જ બીમાર થઇ ગયા. રમેશભાઈના પત્ની મજૂરી કરે પણ રમેશભાઈ ને દવાખાને લઇ જવાનું અને ઘરનું બધું કામ પણ કરવાનું. માનસિક રીતે એ પણ થાકી ગયા હતાં. આ પરિવાર સાથે આમ તો vssm તરીકે અમારો નાતો ઘણો ઘાઢ પણ રમેશભાઈની આ હાલત વિષે થોડી મોડેથી ખબર પડી. 

રમેશભાઈને તત્કાલ સારવારની જરૂર હતી. સિવિલમાં મફત દવા થાય પણ એ દવા લીધા પછી રમેશભાઈના કહેવા પ્રમાણે વધારે ખરાબ હાલત થાય છે એટલે એ દવા લે નહિ. આખરે ખાનગી દવાખાનામાં અમે દવા શરુ કરાવી અને સાથે સાથે પોષણ યુકત આહાર આપવાનું શરુ કર્યું. બાળકોને vssm સંચાલિત ડોળીયા હોસ્ટેલમાં ભણવા દાખલ કર્યા. રમેશભાઈ ધીમે ધીમે સજા થવા માંડ્યા. જ્યાં પહેલાં હાડકા દેખાવા માંડ્યા હતા એ તબિયત પણ હવે સારી થઇ.

એક દિવસ રમેશભાઈનો સામેથી ફોન આવ્યો એમણે કહ્યું, ‘બહેન મારો ખેલ કરવાનો સામાન વાંસ અને દોરડાં મારી પાસે નથી એટલે મારે કોઈની ટુકડીમાં ખેલ કરવા જવું પડે એટલે મને ઓછા પૈસા મળે. પણ જો હું મારો પોતાનો ખેલ કરવાનો સમાન વસાવું તો મને ઘણો ફાયદો થાય. હાલમાં મારી પાસે એવી કોઈ મૂડી નથી જેનું હું રોકાણ કરી શકું. vssm મને રૂ.૧૦,૦૦૦ ની લોન આપે તો હું મહીને ૧,૦૦૦ નો હપ્તો ભરીશ પણ એમ કરતાં મારો પોતાનો સમાન થઇ જશે અને મારું જીવન સુધરી જશે.’ રમેશભાઈની વાત સાંભળ્યા પછી આપણે એમને  રૂ.૧૦,૦૦૦ ની લોન આપી જેમાંથી એ ખેલ કરવાનો નવો સમાન લાવ્યા જે ફોટોમાં જોઈ શકાય છે. 

રમેશભાઈ પોતાનો સ્વતંત્ર વ્યવસાય થતાં ઘણા ખુશ છે. એમના બાળકો પણ ડોળીયાગામમાં ચાલતી આપણી હોસ્ત્લેમાં સરસ ભણી રહ્યા છે. 

ફોટોમાં vssm દ્વારા આપવામાં આવેલી લોનથી લીધેલા ખેલ કરવાના સાધનો સાથે ખેલ કરતા રમેશભાઈ નટ